Bakken werk voor installateurs

In 2050 moet het aardgasnet in Nederland vervangen zijn door duurzame energiesystemen, aldus het inmiddels oude kabinet in haar Energieagenda. Als ‘warmteregisseur’ in de regio’s Arnhem/Nijmegen en Amsterdam is Jan van der Meer actief bezig met deze enorme transitie, die hij vergelijkt met de naoorlogse wederopbouw. En die de installatiebranche ‘enorme kansen’ biedt. Een interview in het blad Henk & Fred van de installatiebranche. 

Warmteregisseur Jan van der Meer is hoogstverbaasd dat de installatiebranche nog nauwelijks reageert op het feit dat ons land de komende decennia zal overstappen van aardgas op elektrisch. Het betekent zo’n enorme hoeveelheid werk, dat het maar de vraag is of er straks genoeg elektrotechnische vakmensen voor zijn. Maar Van der Meer merkt dat de sector afwachtend is.

“Ik heb in mijn woning in Nijmegen duurzame maatregelen getroffen. Dubbel glas, een zonneboiler en in de keuken wilde ik een inductiekookplaat. Maar toen ik daarover met de elektricien overleg had, adviseerde hij me om gewoon op gas te blijven koken. Het was namelijk erg ingewikkeld om speciaal hiervoor een nieuwe groep aan te leggen.”

Soortgelijke verhalen heeft Van der Meer van anderen in zijn omgeving ook gehoord, bijvoorbeeld als het gaat om warmtepompen. En tijdens een recente informatiebijeenkomst over dit onderwerp in Aalsmeer, vond hij brancheorganisatie UNETO-VNI ook nog terughoudend. Terwijl, zo stelt Jan van der Meer, de sector nu echt een omwenteling moet maken.

“Gemeenten in ons land zijn er druk mee bezig. Zelf ben ik actief in Arnhem/Nijmegen en Amsterdam en wijde omgeving. We onderzoeken welke wijken als eerste in aanmerking komen voor nieuwe energie. Dus de installatiebranche moet mee; de handen ineen slaan, voorstellen doen over hoe dit traject aan te pakken en zorgen dat de kosten dalen, zodat het financieel aantrekkelijker wordt. Door de enorme omvang kan dat ook.”

Alternatieven

Die nieuwe energie, er is geen ontkomen aan. Ons gas raakt op, de aarde in Groningen wordt instabiel, het is goed voor het milieu en het akkoord van Parijs vereist deze transitie. Er zijn drie belangrijke alternatieven voor aardgas. Allereerst een warmtenet, dat drijft op restwarmte van grote bedrijven en afvalenergiecentrales en kan worden benut voor verwarming en warm water. Het ‘all electric’-systeem is een oplossing voor goed geïsoleerde woningen, daar worden dan bijvoorbeeld warmtepompen, zonneboilers en zonnepanelen geïnstalleerd. Groengas tenslotte wordt gewonnen uit bijvoorbeeld mest en gft-afval. Hiervoor kunnen bestaande gasleidingen worden gebruikt. Groengas is daarom zeer geschikt voor plekken waar moeilijk een nieuw energienet kan worden aangelegd, zoals historische stadswijken.

Investering

Nieuwe duurzame energiesystemen dus, die bovendien volop in ontwikkeling zijn. Jan van der Meer roept de installatiebranche op om al die kennis te ontsluiten en aan de slag te gaan. Hij rekent voor dat er een enorme investeringscapaciteit kan vrijkomen.
“Jaarlijks geeft het woondomein 13 miljard uit aan bestaande energie. Als bouwers slim zijn en zich richten op duurzame energiesystemen, dan houden ze dat geld in eigen zak. In 20 jaar tijd komt er dan 260 miljard euro vrij om te investeren.”

Volgens Van der Meer is het zelfs de vraag in hoeverre er straks voldoende arbeidskracht beschikbaar is voor dit enorme project, dat het hele land betreft als was het de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog.

“Daar kan je het mee vergelijken”, stelt Van der Meer. “We hebben heel veel mensen nodig. Niet alleen om systemen aan te leggen, maar ook voor het rekenwerk, het onderhoud, de storingen. ROC’s en Hogescholen moeten jonge mensen gaan werven. De installateur die nu meegaat, heeft straks plenty werk.”

Kader: Politiek

Klimaat was geen hip onderwerp tijdens de recente verkiezingen. Toch hoopt en verwacht warmteregisseur Jan van der Meer dat de politiek het onderwerp duurzame energie serieus gaat oppakken.

“Zowel links als rechts ziet het belang. Alleen de PVV rept er niet over. Maar ik heb goede hoop dat er een kabinet komt waarin ook groene partijen meedoen. Dan zal het beleid gaan kantelen, net zoals dat in Duitsland ook is gebeurd. Dan kunnen we samen aan deze gigantische klus beginnen.”

Daarvoor is wel heel veel geld nodig, zegt Van der Meer.

“Daarvan is nog niet iedere politicus goed doordrongen. Ze hebben het over honderd miljoen hier en honderd miljoen daar, maar het gaat echt om vele miljarden. Maar tegelijkertijd levert het ook enorm veel werk op voor de hele bóuwsector. We hebben ook geen keus, we moeten dit grote karwei met zijn allen gaan klaren.”

Kader: ‘Gasaansluiting moet uit de wet’

Fred is opgetogen over het verhaal van warmteregisseur Jan van der Meer. “Tjonge Henk, dat is goed nieuws voor ons installateurs. Er komt heel veel werk op ons af.”

Ja, dat begrijpt Henk ook wel. Maar hij ziet er ook tegenop. “Al die nieuwe technieken. Ik vind het lastig om me daar in te verdiepen. Maar ik snap dat het belangrijk is.”

“En trouwens”, merkt Henk op, ‘weet jij dat er nog altijd een wettelijke verplichting bestaat om woningen aan te sluiten op het gasnetwerk?”

Daar heeft Fred iets over meegekregen.”Oud-minister Kamp heeft gezegd dat deze verplichte gasaansluiting snel uit de wet moet verdwijnen. Dat is een goed voornemen. Ik hoop dat de nieuwe minister dit doorzet.”