Blog: Antwoord op de SP-petitie over Heumensoord

heumensoordiiAfgelopen maandag kreeg ik van de SP een petitie over de mogelijke verkoop van Heumensoord aangeboden. Ik heb toen aangegeven dat ik de petitie graag in ontvangst neem omdat ik dan in staat ben om de mensen een reactie te sturen. Want de petitie is behoorlijk misleidend en dus voel ik me geroepen om de mensen een antwoord mijnerzijds te sturen. Gisteren heb ik 1500 mails de deur uit gedaan met onderstaande tekst.   

Nijmegen, 14 oktober 2010

Verkoop Heumensoord: de feiten op een rij

Geachte heer/mevrouw,

Afgelopen maandag heb ik een petitie van de SP in ontvangst genomen die zich uitspreekt tegen verkoop van Heumensoord. Bij de petitie trof ik een e-maillijst van mensen die de petitie hebben ondertekend. Uw adres stond daar ook op. Ik wil u graag informeren over de werkelijke feiten rondom de verkoop van Heumensoord en het project Heiderijk. Want ten onrechte heeft de SP de suggestie gewekt dat die twee zaken met elkaar te maken hebben. Dat is niet het geval! Bovendien is er mij als wethouder van GroenLinks veel aan gelegen om het groen in en om onze stad voor de toekomst zo goed mogelijk veilig te stellen. Mijn visie en aanpak wil ik graag aan u toelichten.

Heiderijk
De bedoeling van het project Heiderijk is om het bosgebied tussen Nijmegen en Mook (3.000 hectare groot) aan te vullen met een klein deel heide. Door heidegebieden met elkaar te verbinden, kunnen we een aantal bedreigde diersoorten behouden. Het gaat bijvoorbeeld om de zadelsprinkhaan, zandhagedis, gladde slang en de nachtzwaluw, die zonder geschakelde heidegebieden niet kunnen overleven. Samen met Mookerheide en Mookerschans is inmiddels in totaal zo’n 200 hectare leefgebied ontstaan voor bedreigde diersoorten. Bovendien biedt de afwisseling van bos en heide een aantrekkelijk gebied om te wandelen en te recreëren. Het project wordt uitgevoerd door de grondeigenaren in dit gebied: Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Prorail en de gemeente Nijmegen.

In het afgelopen halfjaar is voor de realisering van heide een aantal hectare bos gekapt. Daar zijn sommige bezoekers van het bos van geschrokken en er is kritiek geuit, met name door de actiegroep ‘Red het Bos’. Die kritiek heb ik me aangetrokken en achteraf vind ik dat we in het project tekort geschoten zijn in de communicatie over de doelen en aanpak. De stuurgroep voor Heiderijk heeft dan ook onlangs besloten dat, nu de eerste fase is afgerond, tot 2015 geen bos meer wordt gekapt. Wel gaan we de komende jaren intensief monitoren of het nieuwe heidegebied zich naar verwachting ontwikkelt. Met name zal worden gekeken of er levensvatbare populaties van de bedreigde diersoorten ontstaan binnen het gecreëerde leefgebied. In 2015 zal op basis van de verzamelde gegevens worden besloten over de mogelijke vervolgstappen in het project.

Inmiddels is er al een eerste meting gedaan naar de biodiversiteit in het gebied. Uit de gegevens blijkt dat soorten zich boven verwachting vestigen, zoals de blauwvleugelsprinkhaan, hazelworm en de gladde slang. Ook de eerste heideplantjes komen op en er is heidekartelblad waargenomen. Het beheer van de heide zal de komende jaren plaatsvinden met schapen en Schotse hooglanders. 
 
De stuurgroep van het project Heiderijk wil voor het vervolg een klankbordgroep instellen. Deze zal bestaan uit vertegenwoordigers van natuur- en milieuorganisaties, maar ook uit recreanten en omwonenden, waaronder leden van de actiegroep ‘Red het Bos’. Deze klankbordgroep zal worden betrokken bij de monitoring, het beheer en de boscompensatie in het gebied. Ook worden diverse excursies georganiseerd om de ontwikkeling van het gebied te volgen.
Van belang is te melden dat er in Heumensoord – dus het Nijmeegse deel van het bosgebied tussen Nijmegen en Mook; het bos tussen Scheidingsweg, spoor en het zweefvliegveld – vrijwel geen kap hoefde plaats te vinden. De gemeente Nijmegen is al jaren bezig om op enkele plekken de heide te herstellen. Tot ieders tevredenheid en Nijmegen heeft in het project dan ook al voldaan aan haar verplichtingen. Ook in de toekomst hoeft er niet veel meer te worden gekapt om de heide open te houden; zeker sinds we het beheer doen met een kudde schapen. Dus de stelling van de SP dat met de verkoop van Heumensoord, het bos verandert in één kale heidevlakte is volstrekte onzin.

Tot zover het project Heiderijk

Verkoop Heumensoord
De Nijmeegse coalitiepartijen vinden dat bosbeheer geen kerntaak is van een stad als Nijmegen. Dit kan een organisatie als Natuurmonumenten prima van ons overnemen. Zij hebben de expertise; hun kerntaak is juist natuurbescherming. Zij hebben hart voor de natuur en dat laten ze overal elders in Nederland zien. Het gebied is daarmee voor de toekomst in goede handen.

Natuurmonumenten en waterleidingsbedrijf Vitens willen graag samen het gebied overnemen. Vitens heeft daar drinkwaterputten en kan als eigenaar de kwaliteit van het waterwingebied beter garanderen en ervoor zorgen dat er geen verontreiniging plaats vindt. Via een eeuwigdurende erfpacht zal Natuurmonumenten vervolgens het beheer gaan doen. Ik vind dat een mooi aanbod en oplossing. Overigens is het niets nieuws dat een waterleidingsbedrijf een natuurgebied bezit en beheert. De prachtige Kennemerduinen zijn bijvoorbeeld in bezit van PWN Waterleidingsbedrijf Noord-Holland. Bovendien is Vitens geen commercieel bedrijf, maar volledig in bezit van gemeenten en provincies.

Natuurlijk brengt verkoop van Heumensoord ook geld op. Geld dat we willen steken in het groen in de stad. Met de opbrengst kunnen we parken realiseren in versteende volkswijken waar men hunkert naar wat meer groen, zoals Waterkwartier, Wolfskuil en Willemskwartier.
Aan de verkoop van Heumensoord zullen wij als gemeentebestuur duidelijke voorwaarden hechten. Het gebied dient publiekelijk toegankelijk te zijn en te blijven. Defensie moet er gebruik van kunnen maken tijdens de Vierdaagse en er dienen afspraken te worden gemaakt over terugkooprecht, het beheer en zeggenschap. Dit alles is prima te regelen en vast te leggen in het koopcontract. Vitens en Natuurmonumenten hebben al aangegeven geen moeite te hebben met dergelijke voorwaarden. Natuurlijk speelt de verkoopprijs ook een rol. Overigens moeten de onderhandelingen met Vitens/Natuurmonumenten nog starten en zijn we nu de randvoorwaarden voor verkoop aan het formuleren.

Petitie SP
De SP mag tegen verkoop van Heumensoord aan Vitens/Natuurmonumenten zijn, maar dan moet men wel juiste en eerlijke argumenten gebruiken. Welke dat zijn, kan ik niet goed bedenken. Want met de verkoop van Heumensoord aan Vitens en Natuurmonumenten beschermen we het gevarieerde bosgebied voor de toekomst. Bovendien kunnen we met de opbrengst Nijmegen een extra groene impuls geven.

Natuurmonumenten zal uiteindelijk beter in staat zijn om dit natuurgebied aantrekkelijk te houden voor wandelaars, natuurliefhebbers, hardlopers en andere recreanten die genieten van Heumensoord. De vereniging Natuurmonumenten wil ook graag dichtbij Nijmegen natuurgebied beheren. Veel van haar leden wonen in onze stad en Natuurmonumenten zal zich als professionele natuurbeheerder voor het gebied inzetten.

Maar hoe dan ook, de verkoop van Heumensoord heeft niets van doen met het project Heiderijk. De eerste fase van dat project is afgerond en de komende jaren volgen we hoe het leefgebied voor bedreigde diersoorten zich ontwikkelt. Bovendien brengen we met de heide nieuwe natuur tot ontwikkeling die het uitgestrekte bosgebied nog gevarieerder maakt. De kritiek op het verloop en de communicatie bij de eerste fase van het project hebben we ons aangetrokken. Daarom stellen we voor het beheer en de natuurontwikkeling in de volgende jaren ook een klankbordgroep in, waarin diverse belanghebbende partijen hun inbreng kunnen geven. En daarnaast organiseren we met alle plezier excursies langs bos en hei, om belangstellenden te laten zien welke dieren en planten het gebied rijk is. Want natuur zo dicht bij de stad is van grote waarde. Daar moeten we nu en in de toekomst zorgvuldig mee omgaan. Daar sta ik voor en dat bepaalt mijn inzet voor zowel de mogelijke verkoop van Heumensoord aan een gereputeerde natuurorganisatie, als ook de verrijking van natuur in het project Heiderijk.

Hoogachtend,

Jan van der Meer
Wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling Waalsprong, Wonen, Klimaat&Energie, Groen&Water