Blog: Nijmegen in top 3 duurzaamste gemeenten

max-havelaarVolgende week woensdag, op duurzaamheidsdag 9-9-9, mag ik in Den Haag van de minister van Binnenlandse Zaken, Guusje ter Horst, een prijs in ontvangst nemen. Nijmegen staat samen met Breda en Alkmaar in de top 3 van meest duurzame gemeenten. We horen bij de top 5 van beste fietssteden en we zijn dus nu ook één van de koplopers als het gaat om duurzaamheid.

Het Centrum voor Ontwikkelingssamenwerking heeft 3 vragenlijsten opgesteld op het gebied van People, Planet en Profit. Het gaat dus niet alleen om klimaat- en milieubeleid maar ook over bijvoorbeeld ons sociaal beleid. Op alle drie de lijsten scoren we goed. Op drie vragen hebben we helaas door foutjes geen punten gekregen. Dat wordt na de prijsuitreiking gecorrigeerd. We zouden daarmee op de tweede plaats zijn gekomen.

Hieronder de vragenlijsten met telkens onder de vraag het antwoord van de gemeente Nijmegen en de punten die bij elke vraag worden toegekend.

Score duurzaamheidsmeter 2009
02 september 2009
People – antwoordenlijst gemeente Nijmegen
1. Het principe van duurzame ontwikkeling is verankerd in een strategische visie die op een participatieve wijze tot stand is gekomen.
ja 3 
2. De lokale strategische visie is een levend document waar met regelmaat aan wordt gerefereerd.
ja 2 
3. Uw gemeente heeft een verordening voor het burgerinitiatief in werking.
ja 2 
4. Uw gemeente heeft toegankelijke informatie en procedureregels voor burgerinitiatief.
ja 1 
5. In uw gemeente is een ‘clientenraad’ geinstalleerd die gevraagd en ongevraagd advies geeft over het beleid met betrekking tot werk en bijstand.
ja 1 
6. Binnen uw gemeente is een adviesraad geinstalleerd die het afgelopen jaar gevraagd en ongevraagd advies heeft geleverd op de lokale invulling van de WMO.
ja 1 
7. Uw gemeente ondersteunt gedurende deze collegeperiode een ‘jongerenraad’ of een ander concreet en structureel initiatief om jongeren te betrekken bij de gemeentelijke politiek.
ja 1 
8. Uw gemeente evalueert jaarlijks in hoeverre haar klanten (burgers) tevreden zijn over de gemeentelijke serviceverlening.
ja 2 
9. Uw gemeente stelt minimaal iedere vier jaar een plan vast betreffende maatschappelijke ondersteuning?
ja 2 
10. Uw gemeente heeft een actueel emancipatiebeleid.
ja 2 
11. Uw gemeente streeft in haar personeelsbeleid nadrukkelijk naar een personeelssamenstelling die een evenredige afspiegeling is van de lokale samenleving (diversiteitsbeleid).
ja 2 
12. Uw gemeenteraad en college tezamen bestaat voor minimaal 40% uit vrouwen
ja 1 
13. Binnen de gemeentelijke organisatie wordt minimaal 40% van de leidinggevende functies in ingenomen door vrouwen.
nee   
14. Uw gemeente stelt zich ten doel om iedereen een dak boven het hoofd te geven, ook illegalen.
ja 1 
15. Bij het vaststellen van bijstand voor senioren, chronisch zieken en gehandicapten worden de inkomens- en vermogensgrenzen ruimer gesteld dan bij de Wet Werk en Bijstand is voorgeschreven.
ja 1 
16. De gemeente hanteert voor alle beleidsterreinen een integraal gehandicaptenbeleid.
ja 2 
17. Uw gemeente heeft beleid voor volwaardige ondersteuning van mantelzorg en vrijwilligersondersteuning. (horizontale burgerparticipatie)
ja 2 
18. Uw gemeente stimuleert juist bij minima de mogelijkheden voor energiebesparing.
ja 2 
19. Uw gemeente heeft een actief jeugdbeleid dat aansluit bij de rechten van het kind? Op de beleidsterreinen als jeugdgezondheidszorg, onderwijs, jeugdzorg.
ja 2 
20. Uw Gemeente draagt actief het belang van Art. 1 uit.
ja 2 
21. Uw gemeente is een Millennium Gemeente en/of heeft een actuele beleidsnota op het gebied van internationale samenwerking.
ja 3 
22. In uw gemeente heeft een ambtenaar internationale samenwerking in zijn of haar takenpakket.
ja 2 
23. Uw gemeente heeft in haar jaarlijkse begroting structureel een budget voor internationale samenwerking en/of mondiale bewustwording gereserveerd.
ja 2 
24. Uw gemeente is lid van ICLEI (International Council for Local Environmental Initiatives) en/of van aan andere aan Agenda 21 gerelateerde netwerken zoals bijvoorbeeld de ‘European Sustainable Cities en Towns campaign’.
ja 1 
25. Uw gemeente besteedt een gedeelte van dit budget aan voorlichting en bewustwording met betrekking tot mondiale vraagstukken.
ja 2 
26. Uw gemeente of de door uw gemeente gesteunde organisaties, onderhouden een of meer relaties met andere gemeenten in ontwikkelingslanden en/of Europese transitielanden.
ja 1 
27. In de samenwerking met gemeenten en/of maatschappelijke organisaties in het Zuiden stuurt uw gemeente vooral op zelfredzaamheid en zelfstandigheid van de partner.
ja 1 
  Totaalscore   44 
  Totaalscore (inclusief eventuele correcties) in procenten  In principe kan een gemeente op vrijwel alle vragen ‘ja’ antwoorden. Voor elk positief antwoord zijn punten te behalen. De totaalscore (in procenten) geeft aan hoeveel procent positief beantwoord is. Uiteraard moet dit beeld gerelativeerd worden. We kunnen veel vragen niet stellen. Maar het resultaat is een goede indicatie van de prestatie van de gemeente.
  98  %

 
Planet – antwoordenlijst gemeente Nijmegen
1. Uw gemeente heeft een actueel klimaatbeleidsplan en geeft hieraan een hoge prioriteit.
ja 2 
2. Uw gemeente heeft de ambitie om binnen een bepaalde termijn een klimaatneutrale gemeente te worden.
ja 3 
3. CO2-monitoring: uw gemeente berekent jaarlijks de CO2 productie door burgers, bedrijven en de eigen (gemeentelijke) organisaties.
ja 1 
4. Er is structureel budget gereserveerd op de begroting voor het klimaatbeleid.
ja 2 
5. Uw gemeente maakt gebruik van de SLOK regeling. (Stimulering Lokale Klimaatinitiatieven)
ja 2 
6. Uw gemeente heeft een ambtenaar in dienst die specifiek aanstuurt op energiebesparing/duurzame energie.
ja 2 
7. Uw gemeente communiceert klimaatproblematiek breed naar de bevolking, daarbij steun en verbreding zoekend voor haar klimaatbeleid. Dit uit zich in jaarlijks minimaal een voorlichtingsactiviteit gericht op het brede publiek.
ja 2 
8. In uw gemeente loopt een programma op scholen/onderwijsinstellingen gericht op klimaat en energie.
ja 2 
9. Uw gemeente stimuleert actief energiebesparende maatregelen bij haar inwoners (en huiseigenaren).
ja 1 
10. Uw gemeente heeft meetbare doelen gesteld voor het aandeel van het lokale energiegebruik dat afkomstig moet zijn uit hernieuwbare energiebronnen (zon, wind, biomassa, waterkracht, aardwarmte).
ja 3 
11. In uw gemeente is sprake van een actieve en gestructureerde samenwerking op het gebied van klimaat/energiebeleid.
ja 2 
12. Uw gemeente is lid van het Klimaatverbond.
ja 1 
13. De gemeente geeft binnen haar beleid met betrekking tot groenbeheer expliciet ruimte aan ecologisch beheer.
ja 2 
14. In uw gemeente is een bomenbeleid vastgesteld.
ja 2 
15. In uw gemeente is een beleidsambtenaar die natuur- en biodiversiteitbehoud in zijn of haar takenpakket heeft.
ja 2 
16. Uw gemeente heeft beschikking over een actueel overzicht van plant- (flora) en diersoorten binnen haar grenzen.
ja 1 
17. De gemeente houdt de ‘rode lijstsoorten’ bij die binnen de gemeentegrenzen voorkomen.
nee   
18. De gemeente voert gerichte actie om de leefomgeving van beschermde dieren en planten veilig te stellen en/of te verbeteren.
ja 1 
19. Uw gemeente compenseert bij het uitvoeren van bouwplannen verloren gegaan groen door elders natuurfuncties te versterken.
ja 1 
20. Uw gemeente gebruikt geen chemische bestrijdingsmiddelen bij groenbeheer en onderhoud van de bestrating.
ja 1 
21. Uw gemeente heeft een structureel budget voor ‘Leren voor Duurzame Ontwikkeling/Natuur en Milieu Educatie’
ja 2 
22. De zeespiegel stijgt, de bodem daalt en het klimaat verandert. Uw gemeente heeft inzicht in, of is bezig met het in kaart brengen van de mogelijke gevolgen van dergelijke veranderingen en de benodigde maatregelen voor adaptatie.
ja 2 
23. Uw gemeente beschikt zelf of in regionaal verband over een integraal waterplan dat is samengesteld met grote betrokkenheid van maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven en andere instellingen.
ja 2 
24. In uw gemeentelijk rioleringsplan wordt uitgegaan van de trits ‘preventie, scheiden, zuiveren’.
ja 2 
25. De gemeente voert een actief voorlichtingsbeleid naar de bevolking op het gebied van waterbesparing.
ja 2 
26. Uw gemeente adviseert bedrijven op het gebied van waterbesparing.
ja 1 
27. Uw gemeente gaat in het waterbeheer uit van de trits ‘vasthouden, bergen, afvoeren’.
ja 2 
28. Uw gemeente heeft, bij de aanleg van stoepen, wegen en parkeerplaatsen, een beleid gericht op het zoveel mogelijk ‘open’ houden van de bodem zodat regenwater kan infiltreren.
ja 1 
29. Verharde oppervlakten in uw gemeente worden gecompenseerd met mogelijkheden voor extra wateropvang.
ja 1 
30. Uw gemeente reserveert gebieden voor regionale seizoensberging van water.
ja 1 
  Totaalscore   49 
  Totaalscore (inclusief eventuele correcties) in procenten  In principe kan een gemeente op vrijwel alle vragen ‘ja’ antwoorden. Voor elk positief antwoord zijn punten te behalen. De totaalscore (in procenten) geeft aan hoeveel procent positief beantwoord is. Uiteraard moet dit beeld gerelativeerd worden. We kunnen veel vragen niet stellen. Maar het resultaat is een goede indicatie van de prestatie van de gemeente.
  98  %

 
Profit – antwoordenlijst gemeente Nijmegen
1. Uw gemeente heeft meetbare doelen gesteld voor energiebesparing bij de gebouwen in gemeentelijk eigendom en/of beheer.
ja 2 
2. Uw gemeente heeft de ambitie vastgesteld om zelf als organisatie uiterlijk in 2015 klimaatneutraal te zijn.
ja 2 
3. Uw gemeente heeft formeel vastgelegd dat duurzaamheid het uitgangspunt is van haar inkoopbeleid.
ja 1 
4. De gemeente heeft de verklaring Duurzaam Inkopen van Senternovem ondertekend.
nee   
5. Uw gemeente hanteert criteria voor duurzaam inkopen door ze concreet en transparant mee te wegen in alle aanbestedingstrajecten.
ja 1 
6. Uw gemeente hanteert de criteria voor duurzaam inkopen voor zowel primaire als secundaire inkopen.
ja 1 
7. Er is een budget voor de meerprijs van een duurzame aanbesteding, zodat de kosten voor aanschaf minstens 5% meer dan de prijs van het niet-duurzame product mag zijn.
nee   
8. De inkopers van uw gemeente hebben kennis van duurzame inkoopprocessen en worden regelmatig bijgeschoold.
ja 1 
9. Uw gemeente koopt voor haar eigen gebruik 100% groene stroom in (verlichting, gebouwen et cetera).
ja 1 
10. Uw gemeente hanteert bij de inkoop van bedrijfskleding milieu- en sociale criteria.
ja 1 
11. Bij aanschaf van bedrijfsauto’s speelt duurzaamheid een belangrijke rol en wordt uitgegaan van auto’s met minimaal een A of B label.
ja 1 
12. Voor eigen projecten is de gemeente verplicht om alleen gebruik te maken van hout met het FSC-keurmerk of vergelijkbaar (zowel bij bouwprojecten als bij groenvoorzieningen). Nb: Als vergelijkbaar is tot op heden PEFC van Duitsland en Finland goedgekeurd
ja 1 
13. Binnen de gemeente wordt standaard dubbelzijdig geprint en gekopieerd.
nee   
14. Al het papier dat uw gemeente gebruikt is afkomstig uit duurzame bronnen, dwz: gerecycled papier en niet chloorgebleekt, of papier met het FSC-keurmerk of vergelijkbaar.
nee   
15. In het gemeentehuis wordt koffie en thee geschonken met het Max Havelaar keurmerk of vergelijkbaar.
ja 1 
16. Uw gemeente zorgt ervoor dat er een breed assortiment duurzame producten wordt aangeboden in de eigen kantine en/of de catering bij speciale gelegenheden.
ja 1 
17. De gemeente kiest er bewust voor dat in ieder geval een deel van haar financiele reserves op duurzame wijze worden beheerd.
nee   
18. Uw gemeente ambieert op een aangegeven termijn Fairtrade Gemeente te worden.
nee   
19. In uw gemeente is het terugdringen van CO2-uitstoot en verbetering van de luchtkwaliteit onderdeel van het beleid op verkeer & vervoer (mobiliteitsbeleid).
ja 2 
20. De gemeente heeft een actief beleid op meer gebruik van het openbaar vervoer en de fiets.
ja 2 
21. Uw gemeente stimuleert actief het auto delen
ja 1 
22. De gemeente maakt gebruik van het advies van de fietsersbond en/of belangengroepen om de inrichting van de openbare ruimte voor langzaam verkeer te verbeteren
ja 1 
23. In uw gemeente is meer dan de helft van de woonstraten als 30 km zone aangewezen.
ja 1 
24. Uw gemeente heeft sinds 2005, met de verschillende groepen burgers en bewoners, een analyse gemaakt van de knelpunten op het gebied van verkeersveiligheid, verkeersdruk en bereikbaarheid.
nee   
25. Bij alle scholen zijn speciale voorzieningen getroffen voor het veilig maken van aan- en afvoerroutes en oversteekplaatsen.
ja 1 
26. Tijdens de huidige beleidsperiode doet uw gemeente jaarlijks mee aan ‘De Week van de Vooruitgang’.
ja 1 
27. Uw gemeente heeft een MVO-platform of stimuleert de oprichting van een MVO-platform
ja 1 
28. Uw gemeente heeft een centraal aanspreekpunt voor ondernemers (ondernemersloket) waar MVO-advies deel uitmaakt van het dienstenpakket richting ondernemers.
ja 1 
29. Voor de gemeente is duurzaamheid uitgangspunt bij de inrichting en het beheer van haar bedrijventerreinen. Dit is neergelegd in de beleidsplannen en uitvoeringsplannen rond deze terreinen
ja 2 
30. Uw gemeente stimuleert energiebesparing bij bedrijven.
ja 1 
31. Uw gemeente controleert en handhaaft actief dat bedrijven energiebesparende maatregelen nemen met een terugverdientijd van minder dan 5 jaar.
ja 1 
32. Uw gemeente heeft meetbare doelen gesteld voor energiebesparing bij bestaande bouw.
ja 2 
33. Uw gemeente heeft meetbare ambitieuze doelen gesteld voor energiebesparing bij nieuwbouw.
ja 2 
34. Uw gemeente heeft een coordinator aangesteld voor de uitvoering van het beleid duurzaam bouwen.
ja 2 
35. Uw gemeente heeft een structureel budget voor de implementatie van haar beleid met betrekking tot duurzaam bouwen.
ja 2 
36. Elk nieuwbouw- en grootschalig renovatie- of sloopplan wordt in een zeer vroeg stadium op de eisen van duurzaam bouwen doorgelicht.
ja 1 
37. Uw gemeente controleert en handhaaft de Energie Prestatie Coefficient en andere afspraken als het gebruik van FSC-gecertificeerd hout op de bouwplaats.
ja 1 
  Totaalscore   39 
  Correctiefactor   1 
  Gecorrigeerde Totaalscore   40 
  Totaalscore (inclusief eventuele correcties) in procenten  In principe kan een gemeente op vrijwel alle vragen ‘ja’ antwoorden. Voor elk positief antwoord zijn punten te behalen. De totaalscore (in procenten) geeft aan hoeveel procent positief beantwoord is. Uiteraard moet dit beeld gerelativeerd worden. We kunnen veel vragen niet stellen. Maar het resultaat is een goede indicatie van de prestatie van de gemeente.
  80  %
  Reden voor correctie: N.a.v. vraag 24: soms worden burgers/bewoners betrokken bij het inventariseren van knelpunten in het verkeer. Dit gebeurt echter niet structureel, vandaar maar 1 punt.
Na 9 september krijgen we van COS nog punten voor:

– Profit: vraag 4 De gemeente heeft de verklaring Duurzaam Inkopen van Senternovem ondertekend.
 Ja!

– Profit: vraag 14: Al het papier dat uw gemeente gebruikt is afkomstig uit duurzame bronnen, dwz: gerecycled papier en niet chloorgebleekt, of papier met het FSC-keurmerk of vergelijkbaar.
 Ja!

– Profit: vraag 24: Uw gemeente heeft sinds 2005, met de verschillende groepen burgers en bewoners, een analyse gemaakt van de knelpunten op het gebied van verkeersveiligheid, verkeersdruk en bereikbaarheid.
Ja!