Blog: Weer aan het werk

eurobiljettenAfgelopen dinsdag viel het college, nadat een amendement van de PvdA over lokale lasten door de raad was aangenomen. Dit amendement dat een structureel gat in de begroting slaat van 1,6 miljoen was voor het college onacceptabel.  We hebben ons bezonnen op de ontstane situatie en dat geldt ook voor de fractievoorzitters in de gemeenteraad. Zij hebben de wethouders gevraagd aan te blijven tot aan de verkiezingen. En dat gaan we ook doen, want niemand heeft baat bij een onbestuurbare stad.

Dat betekent dat we gewoon ons werk blijven doen. Voorstellen die op de rit stonden die worden gewoon afgehandeld. Alleen controversiele onderwerpen waar een significante minderheid in de gemeenteraad moeite mee heeft, worden over de verkiezingen heen getild. Bij mij zal dat onder andere de bereikbaarheidsnota zijn.

Als ik nu na een paar dagen terug kijk naar de crisis dan heb ik eigenlijk nog een drietal opmerkingen:

1. De drijfveer van de PvdA betrof de toppositie van Nijmegen als het gaat om de lokale lasten voor bedrijven. Die koppositie hebben we omdat we in de vorige raadsperiode hebben gekozen voor de maximale tariefdifferentiatie tussen woningeigenaren en bedrijven. Een bewuste keuze van GroenLinks, SP en PvdA omdat we de breedste schouders de zwaarste lasten willen laten dragen. Als het de PvdA nu ging om de lokale lasten voor het bedrijfsleven, waarom hebben ze dan niet gekozen voor wijziging van de tarieven voor alleen de bedrijven? Dus waarom hebben ze dan geen voorstel gedaan om die tariefverschillen tussen bedrijven en woningen kleiner te maken? Nu kwam de PvdA met een voorstel om de lasten (eenmalig) verder te verlagen met 1,6 miljoen; een lastenverlichting voor zowel bedrijven als woningen. Van dat bedrag gaat 6 ton naar bedrijven en 1 miljoen naar woningeigenaren. Het zou slimmer zijn geweest als ze die 1,6 miljoen volledig hadden ingezet voor bedrijven. Dan waren we misschien wel van die koppositie af. Met alleen die 6 ton nog steeds niet. Nu hebben we dus een coalitiecrisis, een gat in de begroting en zijn we nog steeds niet van de koppositie af.

2. De PvdA communiceert dat we de lokale lasten zouden verhogen. Wat pertinent onwaar is, omdat de lasten zelfs fors zouden dalen. In 2008 haalde de gemeente nog 103 miljoen aan lokale belastingen op, in 2009 nog 100 miljoen en in 2010 zou dat 98 miljoen zijn. Een lastenverlichting dus van 5 miljoen in twee jaar tijd. De rioolheffing daalt volgend jaar met maar liefst 25%. Daar staat tegenover dat de OZB zou worden verhoogd met 5% voor woningeigenaren en 2,3% voor bedrijven. Iedereen zou in het voorstel van het college volgend jaar een lagere factuur krijgen dan in 2009. Desondanks deed de PvdA alsof de lasten in Nijmegen torenhoog zijn en alsmaar blijven stijgen. De Vereniging Eigen Huis heeft gisteren cijfers gepubliceerd over andere gemeenten. Terwijl de lasten in Nijmegen al zouden dalen in het voorstel van het college, stijgen die in andere gemeenten met gemiddeld 2%. Als je je alleen richt op de OZB, zoals de PvdA doet, dan doe je geen recht aan het volledig plaatje. Zo daalt bijvoorbeeld de OZB in Arnhem met 3%, maar stijgt de rioolheffing met maar liefst 65%!  Dat komt natuurlijk omdat ze een deel van de kosten voor het riool voorheen betaalden via de OZB. Het is dus heel verneukeratief om afzonderlijk naar die lijstjes te kijken. Gemeenten gaan bijvoorbeeld ook heel anders om met de afvalstoffenheffing. Die kun je namelijk ook onderbrengen onder het OZB (wat Nijmegen bijvoorbeeld heeft gedaan). Van belang is dus te kijken naar de totale lokale lasten en dan zit Nijmegen voor woningeigenaren in de middenmoot en voor bedrijven aan de top. Kijk ook op de site van de Vereniging Eigen Huis. Overigens staat Nijmegen nog niet tussen het lijstje omdat we vrij laat zijn met de begroting. Vraag blijft waarom de PvdA blijft doen alsof Nijmegen de lasten wilde verhogen, terwijl dat aantoonbaar onjuist is.

3. De PvdA stelt dat ze met het amendement niet anders hebben gedaan dan het college; dus het inzetten van een astructurele dekking voor een structurele lastenverlichting. Het college had inderdaad het voornemen de OZB hoger uit te laten komen. Dan zou er namelijk nog ruimte zitten in de begroting van een miljoen voor toekomstige tegenvallers. Zo’n ruimte hebben we nodig vanwege de enorme Rijksbezuinigingen die er aan zitten te komen en vanwege allerlei verkiezingsbeloftes die na de verkiezingen onherroepelijk moeten worden verzilverd. Maar door eenmalig een meevaller in de bouwleges te gebruiken kan de OZB verhoging in 2010 beperkt blijven. Maar omdat er nog potentieel een miljoen in de begroting zit, vanwege een aantal structurele meevallers,  kan het volgende college beslissen deze OZB-verlaging te bestendigen of te kiezen voor bijvoorbeeld het opvangen van de Rijksbezuinigingen.  Kortom, het college had een structurele dekking voor een minder hoge OZB-stijging. De PvdA heeft deze structurele dekking niet, waardoor eenmalig – dus alleen in 2010 – de lasten verder worden verlaagd, waarna de OZB weer omhoog gaat in 2011 en verder. Eigenlijk gaat dit PvdA-amendement lijnrecht in tegen de financiele afspraken die we ooit hebben gemaakt; dat structurele uitgaven niet astructureel gedekt mogen worden. Pikant is dat we toen die afspraken hebben gemaakt op aandringen van toenmalig PvdA-fractievoorzitter Ton van Vroenhoven. Je zou zo weer terug verlangen naar die tijd. Maar Van Vroenhoven is afgeserveerd door zijn partij en met hem is het imago van financiele degelijkheid, die de PvdA zichzelf zo graag aanmat, meegegaan.