De warmtepomp is geïnstalleerd; ben van gas los!

Dit jaar wilde ik aardgasvrij worden; dat was mijn goed voornemen. In mijn eerste blog heb ik aangegeven dat ik me onttrek uit het collectief in mijn wijk Bottendaal. Ik wil niet meer wachten op een collectieve oplossing. Dat kan ook niet want mijn gasketel was aan vervanging toe. In mijn tweede blog gaf ik aan te hebben gekozen voor een lucht/water warmtepomp. Deze is nu geïnstalleerd. Hierbij mijn ervaringen tot nu toe.

Op mijn verjaardag vorige week, kwam de installateur om de versleten gasketel weg te halen. Ik heb dus een dagje in de kou gezeten. En omdat er geen bezoek mogelijk was, werd dit mijn koudste en saaiste verjaardag ooit. Maar de warmtepomp was een cadeau voor mezelf en die werd een dag later geïnstalleerd. Ik had twee zorgen: krijg ik mijn woning nog wel warm en is het geluid van de warmtepomp aanvaardbaar?
IMG_3314

Nu de warmtepomp een paar dagen actief is, moet ik constateren dat deze mijn woonkamer goed warm krijgt. We hebben al een avond met een buitentemperatuur tot op het vriespunt achter de rug, terwijl het in de woonkamer 20 graden was. Op dat moment was dat het maximum dacht ik, maar mijn adviseur stelde dat de warmtepomp nog zodanig kan worden ingesteld dat deze met gemak nog hogere temperaturen kan produceren. En inderdaad de temperatuur voor de warmte naar de verwarming stond afgesteld op vloerverwarming. Nu is deze afgesteld op afgifte via de radiatoren en is het een stuk warmer. Vandaag bereikte de kamertemperatuur al 22 graden en zelfs meer is mogelijk. Een groot verschil met aardgas is ook dat je ’s avonds voor het slapen gaan de verwarming niet veel lager moet zetten. Het ’s ochtends weer opstarten van de warmtepomp vanaf een lage temperatuur van het water duurt te lang en kost meer stroom omdat het dan bovendien het koudste moment van de dag is met weinig warmte in de lucht. Laten staan op 19-21 graden is dan energetisch beter. De woonkamer is dan ook mooi verwarmd als je opstaat. Dus kortom, zoals ik het nu kan beoordelen krijg ik met mijn nieuwe aanschaf de woning goed warm. Daarnaast is het kraanwater voor het douchen eveneens heet genoeg. Het water in de boiler is rond de 50-55 graden. Overigens draait de warmtepomp een anti-legionella programma waardoor wekelijks het water even tot 70 graden wordt verwarmd.

Dan het geluid. De eerste keer dat de warmtepomp aanstond schrok ik wel even. Hij stond dan ook op volle toeren te draaien om het water op temperatuur te brengen. Buiten hoor je niet zoveel, omdat het geluid van de buitenunit op het IMG_3318dak zo goed als vervliegt in het achtergrondgeluid. Maar binnen hoor je wel een bromtoon omdat de warmtepomp op het platte dak staat en resoneert met de houten balken. In onze slaapkamers hoor je dit overigens niet. Ik was wel benieuwd of dit geluid bij onze naaste buren te horen is en dus ben ik even op de koffie geweest. Daar kreeg ik te horen dat ze er geen last van hebben. Desondanks heeft de installateur nog betonnen balken onder de warmtepomp geplaatst met rubbers ertussen. Dat moet afdoende zijn volgens hem. Overigens is de warmtepomp met 9 kW overgedimensioneerd. Het apparaat heeft zo meer vermogen dan strikt noodzakelijk is. Dan hoeven de ventilator en compressor minder toeren te maken en daardoor minder geluid te produceren dan een warmtepomp die exact het benodigde vermogen kan leveren. En tot slot heeft de installateur een begrenzing gezet op de toeren voor de nacht vanaf 22.00 uur. Kortom, het geluid is voor nu geen probleem gebleken.

Goed, ik heb me dus blijkbaar onnodig zorgen gemaakt. En nu, nu ben ik een tevreden mens, want ik verbruik geen aardgas meer. Ik ben van gas los! In maart laat ik de woning door de netbeheerder echtIMG_3316 afsluiten van het aardgas, omdat vanaf dat moment de afsluitkosten gratis zijn. Dit als extra financiële stimulans voor mensen die aardgasvrij willen wonen. Ik heb mijn blogs gepost op Linked In, Facebook en Twitter. Ik heb veel reacties gehad. Van mensen die me complimenteren, techneuten met allerlei goedbedoelde maar niet altijd bruikbare tips, maar ook techneuten die met allerlei alternatieven kwamen zoals infrarood panelen. Ik heb ook reacties gehad van mensen die allerlei bezwaren opwerpen, waarschijnlijk vooral om zelf niets te hoeven doen. ‘Ik wacht wel op waterstof’, is bijvoorbeeld zo’n dooddoener. Dat vind ik ook wel typisch Nederlands, die jamaar-cultuur. En vaak hebben Nederlanders het idee dat we hier aan het pionieren zijn. Maar in veel gevallen zijn ze in het buitenland al een stuk verder. Zo is 60% van de Denen aangesloten op een warmtenet en staan de meeste warmtepompen in Europa nota bene in de koudste landen (Noorwegen, Zweden en Finland). Dat het voor veel mensen te duur is kan ik begrijpen. Maar met dank aan de subsidieregeling van het Rijk heb ik de lucht/waterpomp in zo’n acht jaar terugverdiend. De zonnepanelen had ik al eerder aangeschaft en die leveren meer geld op dan mijn spaargeld. Isolatie is tot slot een no brainer. Bovendien zijn er duurzaamheidsleningen bij het SVN waardoor je dus zonder eigen investering dit toch kunt doen. Je betaalt de lening dan grotendeels terug met de vermeden energielasten.

O4184077897_94b9de8a79_bok kreeg ik de vraag wat nu mijn CO2-reductie is? Een goede vraag, want daar doe ik het uiteindelijk voor. Even een rekensommetje. Ik verbruikte 1000 kuub gas per jaar. Bij verbranding daarvan komt 1800 kg CO2 vrij (1,8 ton). Ik verbruik alleen nog maar stroom (all electric). Ik kan door mijn 12 zonnepanelen vrijwel volledig in mijn stroom voorzien. Alleen door de komst van de warmtepomp heb ik straks 2000 kWh aan stroom extra nodig. Dat moet ik dus van het net halen. De emissiefactor van de Nederlandse elektriciteitsmix is ongeveer 300 gram CO2 per kWh (cijfers 2020). Met 2000 kWh zit ik dus aan 600 kg CO2. Ik stoot dus met mijn stroom 0,6 ton CO2 per jaar uit en dat betekent een reductie tot een derde van mijn oorspronkelijke uitstoot. Maar: dit is uitgerekend met de huidige situatie waarin nog maar een kwart van de stroom wordt opgewekt met duurzame energiebronnen. De bedoeling van al die Regionale Energie Strategieën en de windparken op zee is om in 2030 de stroom voor 70% te hebben verduurzaamd. Mijn jaarlijks uitstoot wordt dus elk jaar lager. Bovendien neem ik stroom af van de windmolens van het burgerwindpark langs de A15 ten noorden van Nijmegen, waar ik aandelen in heb. Als ik dit mag meerekenen stoot ik in feite dus geen CO2 meer uit.

Ik ben met mijn woning klaar. Ik kan nog op termijn overwegen om de zonnestroom in batterijen op te slaan ten behoeve van mijn stroomgebruik in de avond. Dit wordt pas interessant als de salderingsregeling is afgeschaft. Dat duurt echter nog wel een paar jaar. Maar voor nu kan ik gerust stellen dat ik geen CO2 uit stoot met mijn energieverbruik in huis. Mijn persoonlijke warmtetransitie is kortom geslaagd. Ik ben klaar.

Jan van der Meer

 

 

19 thoughts on “De warmtepomp is geïnstalleerd; ben van gas los!

  1. Nard Hoefnagels

    Hoi Jan,

    Leuk om te lezen dat je gasloos bent.
    Ik maak me wel zorgen om je gezondheid….
    Volgens de richtlijn moet je minimaal 50 graden op je tappunt hebben om legionella veilig te zijn.
    https://www.gawalo.nl/sanitair/nieuws/2018/06/richtlijnen-temperatuur-warm-tapwater-versoepeld-1016372
    Wanneer je boiler net meer dan 50 is, dan haal je dat niet op je tappunt…
    Dit is steeds vaker een heikelpunt bij de aanleg van warmtenetten en dan met name de zeer lage temperatuur netten.
    Een lage temperatuur afgifte set is in de maak ( ja legionella veilig) alleen is deze nog niet goedgekeurd.

    Beste Nard,
    bedankt voor je reactie. Maar in het programma zit ingebouwd dat wekelijks een anti-legionella programma wordt opgestart waardoor het water wordt opgewarmd naar 70 graden. Ik zal het in het stuk nog melden.

  2. admin Bericht auteur

    Ja, warmte is niet het probleem. Ik had wel last van een irritante bromtoon door trillingen van de warmtepomp. Om die reden moest ik de eerste dagen de warmtepomp op stille modus zetten om geen overlast te veroorzaken voor de buren en voor mezelf. Dat betekent dat het apparaat een paar dagen lang op halve kracht heeft gedraaid en toen kregen we het maar net op 18/19 graden. Afgelopen dinsdag heeft de installateur trillingsdempers eronder gezet en toen was de bromtoon weg. Nu de warmtepomp weer op volle toeren kan draaien krijg ik het prima warm in de woonkamer. Of dat ook nog zo is bij temperaturen met meer dan tien graden vorst is even aankijken.

  3. Alfred Terenstra

    Vond het leuk en interessant u gevolgd te hebben. Gelukkig staat de ontwikkeling niet stil, Het wordt alleen maar beter. Denk bijvoorbeeld aan nieuwe warmtepomp gebaseerd op de techniek van https://blueheartenergy.com/projects/ , met als grootste voordeel mijns inziens dat je geen buffervat meer nodig hebt. Het desbetreffende bedrijf die dit techniek ontwikkelt, heeft mij dat per email bevestigd,
    Ben meer dan een jaar geleden op een discussieavond geweest, waarbij een professor van de RWTH Aachen University aangaf dat er gewerkt wordt aan een warmtepomp die alle tekortkomingen van huidige warmtepompen teniet doet.

  4. s pals

    Goed in ieder geval dat je dit probeert, echter heb je hiervoor toestemming van de VVE? Aangezien het dak gezamenlijk eigendom is, mag je hier niet zonder toestemming objecten op plaatsen, al afgezien de vraag of het dak hiervoor geschikt is. Een ander punt is dat de lengte die een warmtepomp kan overdragen beperkt is, kortom voor de bovenste etages is dit nog te bereiken, echter voor de onderliggende etages word dit een probleem, nog maar afgezien van de esthetische kant waarbij je dus een buizensysteem nodig hebt.

    Daarnaast is er nog zoiets als wenselijkheid dat iedereen zijn eigen oplossing gaat aanbrengen, nog maar niet te spreken hoe je een gezamenlijke oplossing gaat financieren. Persoonlijk vind ik het een non issue, kleine appartementen die goed geïsoleerd zijn verbruiken dermate weinig gas dat je moet afvragen of dit nu daadwerkelijk een issue is.

  5. Willem Tjaffer

    Dag meneer Van der Meer en anderen,
    Zojuist las ik uw artikel in de online krant aangaande uw warmtepomp.
    Onze ketel is 26 jaar oud en dus ook echt aan vervanging toe. Installateurs die wij uitnodigden hebben ons ook ontraden om een warmtepomp aan te schaffen voor de ruimteverwarming, omdat ons huis van 1950 er niet geschikt voor zou zijn. Wij stoken echter al jaren probleemloos op een keteltemperatuur van 40 graden, waardoor het in mijn beleving wel zou moeten kunnen. Noem het eigenwijs, maar om dezelfde reden als u, heeft een warmtepomp nog steeds onze voorkeur.
    Mag ik weten welk merk u hebt en wie uw installateur is geweest. (Eventueel per mail is ook prima)
    Groet
    Willem

    Beste Willem,
    De warmtepomp is van LG en de installateur is http://www.vandenboschklimaat.nl/
    Succes. En laat je niet zomaar afschepen met een advies.

  6. Marco van Loenen

    Hallo Jan

    Ik woon nu 9 jaar in Zuid Zweden en de meesten hier hebben aard, lucht of grondwarmtepompen.
    Geen centje pijn en ons huis is van 1946, houtskelet met halfsteens buitenmuur. We zijn nu stapsgewijs begonnen met het vervangen van onze ramen, van 2x enkel glas( nog vrij standaard voor oudere huizen) naar drievoudige beglazing met Argon, isolatie coating en een totale glasopbouw van 42mm. Het huis blijft ondanks de gemengde beglazing makkelijk op temperatuur, dus zou dit makkelijk doorgevoerd kunnen worden in Nederland..

  7. admin Bericht auteur

    Klopt, ik had toestemming moeten vragen aan de onderburen (samen vormen we de vve). In mijn enthousiasme ben ik dat vergeten, maar kreeg na afloop wel de instemming. Gezamenlijk hebben we overigens 24 zonnepanelen op het dak liggen. Ieder 12 stuks. De onderburen blijven vooralsnog op het aardgas aangesloten en ze wachten een mogelijk collectieve oplossing voor de wijk af. Ik kon dat wachten niet meer opbrengen. Maar ik denk dat zo’n 25-30% van de wijk straks een andere oplossing kan kiezen zonder dat de businesscase voor een warmtenet onderuit gaat en dat het elektriciteitsnet in de wijk moet worden verzwaard.

  8. Paul Wormer

    Er wordt meestal gesteld dat een lucht-water warmtepomp een rendement (efficiency, prestatiefactor) van ongeveer een factor 4 heeft. Het is bekend dat deze factor sterk afhangt van de temperatuur van de buitenlucht. Ik begrijp dat het misschien moeilijk te meten is, maar toch wil ik u vragen of u een idee heeft van uw rendement en speciaal op de tijden dat het buiten -10 was? Als u weet hoe voorheen uw gasverbruik per uur of dag was kunt u misschien een schatting maken? Of meet een warmtepomp misschien de temperatuur en debiet van het afgeleverde water? In dat geval weet u het precies.

    Ik woon in een appartementengebouw met 24 appartementen, wij hebben een gemeenschappelijke gasverwarming (een soort stadsverwarming op kleine schaal) en hadden in afgelopen koude periode een piekverbruik van 140kW. Omdat wij denken aan de aanschaf van een gemeenschappelijke warmtepomp ben ik geïnteresseerd in het rendement. Zou een 75 kW installatie voldoende zijn voor ons gebouw?

    Beste Paul,
    dit zijn voor mij te ingewikkelde vragen. Dat kunt u het beste vragen aan een installateur. Ik heb tijdens de ‘horrorwinter’ vorige week gemeten hoeveel elektriciteit ik gedurende de nacht met -10/15 kwijt was. Dat was grofweg 0,9-1 kWh per uur. Dat is alleszins redelijk en iemand rekende voor mij uit dat je dan wel degelijk een COP van 3-4 haalt over het jaar gezien. Maar tijdens zo’n nacht met heftige vorst zit je dan natuurlijk wel aardig richting een COP van 1.

  9. Joost

    Mooi herkenbaar verhaal Jan.
    Onze 2e woning in Zweden (uit 1959) beschikte toen we het kochten in 2016 over een IVT 7kW grondwater warmtepomp uit 2008 EN een archaïsch eenpijps radiator systeem uit 1958. Kortom: Iets dat volgens velen in Nederland niet kan werken.
    De werkelijkheid is anders.
    Zelfs met een retourwater temperatuur van 40gr kregen we het met die radiatoren in de winter warm.
    Inmiddels zijn we met de renovatie (extra isolatie, HR++ glas, vloerverwarming) flink op streek en inmiddels verwarmen we met een van de buitentemperatuur afhankelijke retourwater temperatuur van tussen 30 en 37.5 graden (spread wil ik nu verder verkleinen). Het systeem heeft een 150L buffervat waar de afgifte op circuleert, ik heb nog n wens die buffer te vergroten om, op goedkope uren, opgewekte warmte te kunnen opslaan.
    Tapwater uit n 180L buffer, op 50 graden. Wat dat laatste had ik zorgen over legionella, maar alle installateurs hier stellen dat omdat die waarde redelijk laag in het vat wordt gemeten, er geen risico is. Na 5jr geloof ik dat nu wel.
    De (IVT 7kW) warmtepomp heeft een verwarmingselement dat bijspringt als nodig. Dat is in de levensduur to-date (12 jr) nog niet gebeurd.

    Ervaringen zoals die van jou zouden meer de aandacht moeten krijgen.

    Mbt aanschaf is t wel n dingetje nattuurlijk. In Zweden hoefde ik die afweging niet te maken.

    In Nederland wil ik nu hetzelfde gaan doen. Daar zit ik nu aan t Vattenfall stadswarmte systeem (Duiven/Westervoort) aangesloten. De kosten (vastrecht en verbruik) daar van zijn zodanig dat ik daarook de (gefinancierde) aanschaf lucht/water warmtepomp en de benodigde elektriciteit van denk te kunnen betalen.
    Wat dat betreft denk ik dat jij de betere keuze al hebt femaakt door niet voor stadswarmte te gaan.

  10. Harold Halewijn

    Leuk deze blog. En je geeft het goede voorbeeld. Ik schrijf ook al jaren al mijn ervaringen met duurzaamheidsprojecten op. Tijdrovend maar leuk om te delen.

  11. Harry

    Hallo,
    Leuk om te lezen over uw avontuur met de warmtepomp.
    Welke aanvoer temperatuur had u nodig in de koude periode vorige week? Ook 40 graden, of toch iets hoger?
    Wij redden het helaas pas met 50 graden aanvoer…
    Groet,
    Harry

    Dag Harry,
    dat was rond de veertig graden en soms er ook overheen. Maar volgens mij kan deze warmtepomp ook wel de 50 halen. Een installateur kan je daarover inlichten.

  12. Hans Streng

    Dag Jan,

    Prima resultaat, mooi verhaal. Wij hebben met ons vrijstaande huis uit 1954 een vergelijkbaar trajekt doorlopen en zijn afgelopen week ook van het gas “afgegaan” nadat we de vorstperiode probleemloos zijn doorgekomen.
    Isolatie was uiteraard de eerste stap en daarna hebben we de voirbije 4 jaar stapsgewijs zonnepanelen en zonnecollector aangelegd. De warmtepomp was een uitdaging vanwege oude radiatoren en een groot huis. Na enig experimenteren hebben we met een 9kW hogetemperatuur pomp en zelfgeknutselde PC-ventilatortjes onder de radiatoren de oplossing gekregen die we wilden hebben: het huis behaaglijk op 20 graden, ook tijdens de vorstperiode. We hadden aanvankelijk nog wat last van resonantiegeluid van de pomp maar dit is opgelost door een paar ‘anti-dreun’ matjes op de buiten-kast te plakken (bitumen matjes die ook in autoportieren gebruikt worden). De pomp is nu muisstil.
    Het kan dus wel, een oud huis van het gas af. De terugverdientijd is ca 8-10 jaar,dus ook dat is geen tegenargument. De enige horde is de initiële aanschaf, want die moet ook met subsidie wel opgehoest worden. Die horde zal direkt of indirekt nog wel even de (begrijpelijke) reden blijven voor het vinden van uitvluchten om niet van het gas af te gaan. De discussie moet dus niet gaan over het bwijzen dat ‘het technisch kan’, maar veel meer over hoe we de initiële investeringshorde kunnen weghalen. En dat laatste is wel iets voor de politiek van jouw partij 😉

  13. admin Bericht auteur

    Dag Hans, Bedankt voor het delen van jouw verhaal. Over de kosten; men kan een aantrekkelijke duurzaamheidslening aanvragen voor de kosten. Dan betaal je dat bedrag terug met de vermeden energielasten. Voor de zonnepanelen heb ik dat een paar jaar geleden ook gedaan.

  14. admin Bericht auteur

    Beste Joost, bedankt voor het delen van je verhaal. Je zit vast aan stadswarmte maar je kunt er ook vanaf. Ik vind stadswarmte nog steeds een prima techniek om van aardgas af te gaan. Het lijkt me namelijk niet wenselijk als hier de hele wijk op een warmtepomp over gaat. In het algemeen is de stelregel dat bij een collectieve oplossing als een HT warmtenet ongeveer 25/30% een andere oplossing kan kiezen zonder dat de businesscase van het warmtenet onderuit gaat en het elektriciteitsnet ook nog eens verzwaard moet worden. Lees hierover mijn eerdere blog over het warmtetransitieplan in Bottendaal.

  15. Martin

    Beste Jan.
    Ik zie dat LG ook een speciale “hoge temperatuur” warmtepomp oplossing heeft. Is die optie nog overwogen? Die kan via een cascade systeem tot 80 graden verwarmen. Ik vermoed dat het een erg dure oplossing is.
    Onze CV ketel gaat richting 20 jaar oud, maar met een spouwloos jaren dertig huis zonder vloerverwarming (wel tussenhuis met HR++ glas, vloerisolatie en dakisolatie) vind ik een warmtepomp wel spannend. Maar ik moet zeggen dat je verhaal me duidelijk motiveert om dit heel serieus te onderzoeken. Voor mij is CO2 reductie minstens zo motiverend als financieel voordeel.
    Dank voor het delen.
    Groet, Martin

  16. Fedde

    Beste Martin,
    Warmtepompen die een hoge watertemperatuur afleveren wordt steeds meer gemeengoed. Duracan is een Nederlands voorbeeld, die water tot 78 graden opwarmt. En dat hoeft niet heel kostbaar te zijn: inclusief 200 liter vat ongeveer E8000. (Ik heb geen belangen in – en geen ervaring met het systeem)
    Dank voor dit mooie voorbeeld!

  17. Marita Vos

    Beste Jan, leuk dat je dit deelt met anderen. Goed te horen dat jij ook zo tevreden bent over je warmtepomp. Ook wij zijn van het gas af en ondanks dat we in een appartement in flatgebouw wonen, gaat ook dat heel goed. Wij hebben een ventilatie-warmtepomp en gebruiken gewoon de oude cv-radiatoren. Wel hebben we baat bij AGC- isolatieglas Thermobel, dat past in gewone raamkozijnen voor dubbel glas maar wel HR+++. Samen bespaart het op termijn ook geld. Op het dak liggen zonnepanelen en we hebben een laadpaal. Succes, lekker doorgaan!

  18. Erwin Rommel

    Mag men bij u thuis nog gewoon uitademen of is dat ook teveel CO2 uitstoot?

    Beste Erwin, liever niet nee.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *