De wereld redden, ‘nu of nooit’

In de aanloop naar de klimaattop van eind 2015 in Parijs, moet ook Nijmegen van zich laten horen. „Het gaat om ons voortbestaan.” Een interview met Yvonne Keijzers en mij in De Gelderlander.

Van hun nieuwe Facebookpagina: ‘Wil jij dat de wereld leefbaar blijft voor mensen? Klimaatconflicten voorkomen? Dat er echt resultaat wordt geboekt op de klimaattop? Doe dan mee met Tour de Climat. Op naar de klimaattop in december in Parijs!’ En: ‘Het klimaat mag niet met meer dan 2 graden opwarmen.

Als het namelijk nog warmer wordt, bereiken we hoogstwaarschijnlijk een omslagpunt waarna de natuur extreem gaat reageren op de opwarming.’ „Die top in Parijs is echt de állerlaatste kans om tot goede mondiale afspraken te komen”, zegt Jan van der Meer, tot voor kort milieuwethouder in Nijmegen namens GroenLinks, nu werkzaam voor een adviesbureau. „Ik weet dat het zwaar aangezet klinkt, maar het gaat om het voortbestaan van de mensheid, niks meer en niks minder.”

Van der Meer is samen met Yvonne Keijzers, ooit klimaatambassadeur namens de gemeente Nijmegen en mede-eigenaar van een adviesbureau op het gebied van communicatie en duurzaamheid, geestelijk vader van een nieuw, particulier bewustwordingsinitiatief: Tour de Climat. Slogan: ‘Nijmegen gaat voor deux degrés a Paris’. Essentie: Parijs – waar vanaf 30 november de 21e klimaattop van de Verenigde Naties plaatsvindt en er een nieuw klimaatverdrag met véél CO 2 -reductie uit de bus moet rollen – naar Nijmegen halen. En Nijmegen naar Parijs.

Van der Meer: „Ik verwacht dat er tijdens die top de grootste demonstratie aller tijden plaatsvindt. Om de wereldleiders ervan te doordringen dat er een nieuw klimaatakkoord móet komen. Nijmegen, nota bene genomineerd voor de Green Capital Award voor groenste stad van Europa, kan daarbij natuurlijk niet ontbreken, we zijn het aan onze stand verplicht om ook in actie te komen.”

Keijzers: „We denken bijvoorbeeld aan een wandelmars, vanuit een locatie in Frankrijk naar Parijs, 50 kilometer. Maar ook in Nijmegen willen we het komend jaar allerlei activiteiten op touw zetten. Debatten, sponsoracties, misschien een Parijse markt. In dit stadium – we zijn net begonnen – willen we mensen oproepen om met ons mee te denken. Sluit je aan.”

Keijzers en Van der Meer zijn heilig overtuigd van hun gelijk, van de urgentie. Op hun Facebookpagina schetsen ze een doemscenario van apocalyptische proporties: ‘Bij een temperatuurstijging van meer dan 2 graden wordt de Amazone droger en bestaat het gevaar dat dit immense bosgebied in de fik vliegt. Permafrost in Siberië smelt nog sneller, waardoor methaan – 25 keer schadelijker dan CO 2 – in de atmosfeer komt. (…) In die situatie zullen straks miljarden klimaatvluchtelingen naar koudere delen van de wereld migreren. Landen als Canada, Noorwegen, Zweden en Finland worden immens populair.’ Van der Meer: „Dit is niet wat wij zeggen, dit is wat de wetenschap zegt. Als je dat wéét, kun je niet stil blijven zitten. We móeten aan de boom schudden. Wij zijn de eerste generatie die met klimaatverandering te maken krijgt en de laatste generatie die nog aan de thermostaat kan draaien. N! u al schuift de klimaatgrens 11 meter per dag op, van zuid naar noord.”

Keijzers: „Ik vind dat we een morele plicht hebben om in actie te komen. Klimaatverandering is een nieuwe werkelijkheid, net zoals toen de mensheid ontdekte dat de aarde niet plat was maar rond.”

Aan klimaatsceptici willen ze niet veel woorden vuil maken. Ze zien dat wereldwijd het aantal gelijkgestemden toeneemt, zeggen ze. En al blijft het gevoel van urgentie nota bene in de delta Nederland behoorlijk achter, ze zien onmiskenbaar het begin van een groene revolutie.

Van der Meer: „Iedereen kan zijn steen bijdragen, met zonnepanelen, een elektrische auto, isolatie. Op mijn sterfbed wil ik kunnen zeggen: aan mij heeft het niet gelegen.”

facebook.com/tourdeclimat


Van ‘overdreven apocalyptisch’ tot ‘er is geen planeet B’

Klimaatverandering is niet het grootste probleem op aarde. Het is niet eens het grootste milieuprobleem: dat is luchtvervuiling.

Dat stelde Richard Tol, hoogleraar klimaateconomie in Amsterdam en tot maart 2014 lid van het klimaatpanel van de Verenigde Naties (IPPC), eerder dit jaar in een opiniestuk in Het Financieele Dagblad. In de samenvatting van het vorig jaar verschenen vijfde klimaatrapport worden de gevolgen van klimaatverandering overschat, stelt hij. Hij noemde het rapport overdreven ‘alarmistisch en apocalyptisch’ en stapte uit het panel. De belangrijkste conclusie van het rapport luidt dat de kans om de opwarming van de aarde een halt toe te roepen verloren gaat als de uitstoot van broeikasgassen wereldwijd niet snel en rigoureus wordt aangepakt.

Volgens de Lentse bioloog, weervrouw en klimaatjournalist Margot Ribberink, die lezingen geeft over klimaatverandering, deelt ‘99 procent van de klimaatwetenschappers de conclusies van het IPCC-rapport volledig’. „Maar die 1 procent klimaatsceptici krijgt in de media veel aandacht.”

Dat de mens de temperatuur op aarde beïnvloedt, wordt door bijna niemand meer weersproken, zegt Ribberink. „De precieze mate én de precieze gevolgen kennen we nog niet, maar ook mijn boodschap is: laten we niet nóg meer onderzoeken uitvoeren, maar ingrijpende maatregelen nemen. Want er is geen planeet B. Wereldleiders moeten dit thema bovenaan hun agenda zetten.”

Ook in Nederland zullen we de gevolgen van de al ingezette klimaatverandering de komende decennia gaan merken, denkt Ribberink.

„Hier vallen die gevolgen waarschijnlijk mee, wij gaan naar een Zuid-Frans klimaat, dat zullen veel mensen fijn vinden. Maar in bij voorbeeld Bangladesh zullen de gevolgen catastrofaal zijn.”