Op naar een regio zonder aardgas

Jan van der Meer, oud-milieuwethouder van Nijmegen, gaat de komende jaren proberen panden in de regio Arnhem-Nijmegen van het aardgas af te krijgen. Een interview in De Gelderlander. 

Jan van der Meer is sinds begin dit jaar warmteregisseur. Hij is ingehuurd door de gemeenten Nijmegen en Arnhem, de provincie Gelderland en de energiebedrijven Alliander en Nuon. Hij doet dat als medewerker van het adviesbureau Overmorgen in Ede.

Wat is een warmteregisseur?
„Ik zorg moet ervoor dat zoveel mogelijk huizen, kantoren en kassen geen aardgas meer nodig hebben door ze onder meer op het Nijmeegse en Arnhemse warmtenet aangesloten te krijgen. Die krijgen hun energie uit de restwarmte van de afvalverbrandindingstallaties in Weurt en Duiven. Op dit moment zijn er 26.000 panden aangesloten en dat moeten er 90.000 worden. Ik breng partijen bij elkaar: de gemeenten, de netbeheerder, de energiebedrijven en de woningcorporaties. Als er wijken of buurten gerenoveerd worden en als tegelijk de verouderde gasleidingen vernieuwd moeten worden, kan dat een mooie kans zijn voor een overstap naar het warmtenet. Ik coördineer de aanloop naar dergelijke projecten, regisseer ze. “We zullen ook andere alternatieven voor aardgas promoten. Er zijn inmiddels vier regio’s die een warmteregisseur hebben ingeschakeld. Naast Arnhem-Nijmegen zijn dat Amsterdam, Zuid- Holland en de Drechtsteden. In Amsterdam doe ik het al anderhalf jaar, dus ben ik nu eigenlijk de helft van de warmteregisseurs in Nederland.”

Waarom moeten we van het aardgas af?
„We hebben een mondiaal klimaatakkoord gesloten waarin staat dat ons land in 2050 aardgasvrij moet zijn. Maar we willen dat veel eerder. We kunnen niet meer onbeperkt gas winnen in Groningen, omdat de huizen daar verzakken. Dat kunnen we de Groningers niet aandoen. Bovendien is de voorraad over tien tot vijftien jaar toch op. Dus moeten we Russisch aardgas importeren. Maar we willen van zo’n land eigenlijk niet afhankelijk zijn. Ook zijn er veel gasnetten aangelegd in de jaren 60 en 70, die nu aan vervanging toe zijn. Die zijn afgeschreven. Dan is het eigenlijk kapitaalvernietiging om daar dan weer gasleidingen neer te leggen.”

Toch loopt de omschakeling van aardgas naar andere warmtevoorziening nog traag. Hoe komt dat?
„Warmtenetten kunnen nog niet genoeg concurreren met aardgas vanwege wettelijke verschillen. We betalen met z’n allen de infrastructuur van de gasnetten waardoor de prijs relatief laag is. Gebruikers van warmtenetten moeten die zelf betalen. Dat zorgt ervoor dat de prijs van de warmte nog niet aantrekkelijk genoeg is om over te stappen. “Als we bovendien in de bestaande wijken het aardgas eruit willen hebben, moet ook het recht op aardgas uit de wet worden gehaald. Minister Kamp van Economische Zaken heeft aangekondigd dat deze verplichte gasaansluiting uit de wet verdwijnt. Aardgas moet ook duurder worden gemaakt. Dan worden alle alternatieven aantrekkelijker.

Hoe zit het met je eigen huis?
„Ik ben in oktober verhuisd naar een woning uit 1905 in de Nijmeegse wijk Bottendaal. Ik heb er dubbel glas in laten zetten waar dat nog niet was gebeurd. Ik heb een zonneboiler geplaatst zodat er minder gas nodig is. En er liggen zonnepanelen op het dak. Verder krijg ik binnenkort een nieuwe keuken met een inductiekookplaat. Ik hoop dat mijn woning over een aantal jaren kan worden aangesloten op een warmtenet. Op dat moment kan mijn aardgasaansluiting eruit.”

Kader
Geen aardgas meer, maar wat dan wel?

1. Warmtenet
De restwarmte van de afvalverbrandingsinstallaties ARN in Weurt en AVR kan gebruikt worden voor verwarming en warm water. Dat gebeurt al op grote schaal in nieuwbouwwijken als Nijmegen-Noord en de Schuytgraaf. Maar ook bestaande huizen kunnen er op aangesloten worden, maar die moeten dan in eerste instantie wel in de buurt liggen van het netwerk. Ideaal voor woningen en andere gebouwen met een hoge warmtevraag en flatcomplexen. CV-ketel eruit, aansluiten op het net en klaar. Later kunnen de warmtebronnen duurzamer worden met onder meer aardwarmte.
2. All electric
Een mooie oplossing voor goed geïsolerde woningen. In plaats van een CV-ketel staat er een warmtepomp in huis en liggen er zonnepanelen op dak. De leidingen in huis moeten vaak in de vloer liggen. Deze methode kan ook goed werken in naoorlogse rijtjeswoningen met dezelfde soort gevels. Er zijn al methodes om hele gevels te vervangen waarbij de bewoners een uiterlijk kunnen kiezen, plus een compleet dak met zonnepanelen.
3. Groengas
Gas uit allerlei afvalsoorten zoals mest en gft-afval. Dat kan door bestaande gasleidingen en is daarom ideaal voor oude binnensteden met monumentale gevels en waar de ondergrond te druk is voor een nieuw net.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *