Nijmeegs warmtenet verdient meer steun van universiteit en ziekenhuis

Het Nijmeegs warmtenet uitbreiden naar de campus? Ja, want dan kun je meer wijken aansluiten. Een opinieartikel in De Gelderlander van vandaag. 

Met veel plezier woon ik in Bottendaal in een oud pand uit 1910. Ik ben er onlangs naar verhuisd. Graag wil ik mijn nieuwe bovenwoning energiezuinig maken. Stap één is isoleren en daarom laat ik dubbel glas met een hoge isolatiegraad zetten in de originele deuren en ramen. Samen met m’n onderburen wil ik zonnepanelen plaatsen op het dak, dat daar ruim genoeg voor is. Het licht in huis is met LED-lampen en de apparaten hebben een A++ label. Dus hoogstwaarschijnlijk kan ik met de zonnepanelen een heel eind komen om voor elektriciteit energieneutraal te worden.

Dat geldt echter niet voor de warmte die ik nodig heb. Gemiddeld bestaat meer dan 60% van de energiebehoefte bij huishoudens uit warmte. Warmte voor de woning en warmte voor tap- en douchewater. Als ik mijn huis energieneutraal wil isoleren moet ik nieuwe gevels voor de woning laten zetten, maar dat is niet wenselijk in dit beschermd stadsgezicht en bovendien niet terug te verdienen via de energierekening. Dat geldt ook voor het elektrisch verwarmen van de woning. Ook zeer duur en bovendien heb ik te weinig dakoppervlak voor nog meer panelen. Zeker ook omdat ik tevens zonnestroom nodig heb voor een elektrische auto.

Er is echter wel degelijk een mogelijkheid om mijn woning verder te verduurzamen, maar daar heb ik de gemeente, Radboud Universiteit en het UMC Radboud ziekenhuis voor nodig. Ik wil namelijk mijn woning aansluiten op het Nijmeegse warmtenet, zodat mijn huis verwarmd wordt met duurzame afvalwarmte. Deze warmte die bij het afvalverbrandingsproces bij de ARN in Weurt vrijkomt, gaat nog grotendeels verloren tenzij er huizen mee worden verwarmd. Sinds vorig jaar zijn er al 4.000 woningen in de Waalsprong aangesloten en uiteindelijk moeten alle 14.000 woningen in Waalsprong en Waalfront daarmee worden verwarmd. Maar de potentie is veel hoger. Er kunnen maar liefst 35.000 woningen worden bediend. De CO2-reductie is behoorlijk, namelijk 70% ten opzichte van gasgestookte woningen. Ook comfort en veiligheid nemen toe, want geen risico’s meer op koolmonoxidevergiftiging of zelfs explosies door gaslekken.

De gemeente wil graag de pijp met het warme water doortrekken naar Heyendaal, alwaar ziekenhuis en universiteit – die een aanzienlijke warmtevraag hebben – kunnen worden aangesloten. Als de pijp er eenmaal ligt, bijvoorbeeld langs het spoor, kunnen woonwijken die er pal naast liggen in principe ook worden aangesloten. Zo ook Bottendaal. De kosten voor een warmtenet zijn echter hoog. In tegenstelling tot gas en elektra, die een nutsvoorziening zijn, worden warmtenetten aangelegd door private energiebedrijven met hogere rendementseisen. De businesscase moet dus sluitend zijn, maar met grote afnemers als universiteit en ziekenhuis moet dat geen probleem zijn. Een warmtenet alleen naar een woonwijk, waar mensen vervolgens de vrijheid hebben te kiezen uit warmte óf gas, is simpelweg niet haalbaar. Kortom, het zou hoogst wenselijk zijn als het warmtenet wordt doorgetrokken naar Heyendaal want alleen op die manier ontstaan er kansen voor de aanpalende woonwijken om de woningvoorraad te verduurzamen met warmte.

We doen in Nederland alsof we nog volop de tijd hebben voor een plan B zonder gas. Maar de tijd dringt. Het klimaat verandert, we willen niet meer afhankelijk zijn van Rusland en Saoedi Arabië, we willen solidair zijn met de Groningers zodat ze niet nog verder weg zakken in de bodem en we beginnen te beseffen dat het Nederlandse aardgas gewoonweg op raakt binnen afzienbare tijd. Dus waar wachten we op? Op enthousiasme binnen universiteit en ziekenhuis. Ze zijn helaas terughoudend. Desondanks laten ze nu samen met de gemeente een Maatschappelijke Kosten en Baten Analyse uitvoeren. Zo doen we dat in Nederland. We onderzoeken eerst grondig elk aspect voordat we tot actie overgaan. Ik maak me overigens geen zogen om de uitkomsten. In de Metropoolregio Amsterdam hebben we ook een dergelijke analyse laten uitvoeren. Daaruit blijkt dat voor de samenleving een grootschalig regionaal warmtenet tot tien keer goedkoper is dan alle individuele maatregelen bij elkaar opgeteld. Ik verwacht voor Nijmegen een soortgelijk resultaat.

Ik vind het jammer dat beide instellingen op Campus Heyendaal niet enthousiaster reageren op deze geweldige kans voor de stad. Met die instellingen als klant van het warmtenet kunnen we trachten ook andere wijken te verduurzamen. De gemeente doet er overigens goed aan samen met de netbeheerder te kijken of het gasnetwerk, dat inmiddels wel is afgeschreven, nog moet worden vervangen. Het heeft namelijk geen zin om een netwerk te vervangen voor vijftig jaar als je weet dat binnen die periode het gas op is of niet meer gewenst is. Ik daag de gemeente dan ook uit om gasloze wijken aan te wijzen waar bewoners zo’n tien jaar de tijd krijgen om tot een alternatieve warmtevoorziening te komen, ofwel met vergaande isolatie en all-electric maatregelen ofwel met aansluiting op het warmtenet. Inmiddels heeft de wetgever de aansluitverplichting voor gas uit de wet gehaald, dus dat is geen obstakel meer. De prijs voor warmte voor de consument moet dan wel gunstiger zijn dan de huidige gasprijs én het warmtenet moet in de buurt liggen. Maar ja, we moeten eerst wachten op het gestudeer bij de universiteit.

Jan van der Meer

Warmteregisseur Metropoolregio Amsterdam en burger van Nijmegen

 

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *